جراحی انحراف چشم

جراحی انحراف چشم (استرابیسم)

مقدمه
انحراف چشم یا استرابیسم به حالتی گفته می‌شود که محور دید دو چشم به‌طور طبیعی بر روی یک نقطه متمرکز نمی‌ماند. این مشکل می‌تواند به صورت واضح در ظاهر فرد دیده شود یا تنها در برخی شرایط بروز کند. در صورت عدم درمان به موقع، استرابیسم علاوه بر مسائل زیبایی، ممکن است منجر به اختلال در بینایی دوچشمی، کاهش دید عمقی و حتی تنبلی چشم (آمبلیوپی) شود. یکی از روش‌های اصلی درمان این بیماری، جراحی است که به‌طور گسترده در سراسر دنیا انجام می‌شود.

اهداف جراحی انحراف چشم
جراحی استرابیسم معمولاً با اهداف زیر انجام می‌شود:

1. اصلاح زیبایی و ظاهری: بسیاری از بیماران به دلیل ظاهر چشم‌ها مراجعه می‌کنند، چرا که انحراف می‌تواند باعث کاهش اعتماد به نفس شود.

2. بهبود عملکرد بینایی: در برخی بیماران، به ویژه کودکان، اصلاح انحراف می‌تواند به ایجاد یا بهبود دید دوچشمی و جلوگیری از تنبلی چشم کمک کند.

3. کاهش دوبینی: در بزرگسالان که دچار انحراف اکتسابی شده‌اند، جراحی می‌تواند دوبینی را کاهش دهد یا برطرف کند.

روش انجام جراحی
جراحی انحراف چشم عموماً تحت بیهوشی عمومی (برای کودکان) یا بی‌حسی موضعی (در برخی بزرگسالان) انجام می‌شود. در این عمل:

• جراح با ایجاد برشی کوچک بر روی ملتحمه (لایه نازک روی سفیدی چشم)، به عضلات حرکتی چشم دسترسی پیدا می‌کند.

• بر اساس نوع انحراف (چشم به داخل، خارج، بالا یا پایین)، یکی یا چند عضله تضعیف، تقویت یا جابجا می‌شوند.

• شایع‌ترین تکنیک‌ها عبارتند از: رزکشن (کوتاه کردن عضله برای تقویت آن) و رِسِشن (عقب بردن محل اتصال عضله برای تضعیف آن).

• در برخی بیماران از بخیه‌های قابل تنظیم استفاده می‌شود تا پس از جراحی، در صورت نیاز، موقعیت چشم دقیق‌تر تنظیم گردد.

مراقبت‌های پس از جراحی
پس از عمل، بیمار معمولاً همان روز یا روز بعد ترخیص می‌شود. مراقبت‌های مهم شامل:

• استفاده از قطره‌های آنتی‌بیوتیک و ضدالتهاب برای جلوگیری از عفونت و کاهش التهاب.

• پرهیز از مالیدن یا فشار آوردن به چشم‌ها.

• خودداری از شنا یا ورزش‌های سنگین به مدت چند هفته.

• پیگیری منظم با چشم‌پزشک برای ارزیابی نتیجه عمل و در صورت لزوم درمان‌های تکمیلی مانند عینک یا تمرینات چشمی.

نتایج و پیش‌آگهی

• درصد موفقیت جراحی انحراف چشم معمولاً بالا است، اما در برخی بیماران ممکن است نیاز به جراحی مجدد وجود داشته باشد.

• کودکان شانس بیشتری برای بازیابی دید دوچشمی دارند، به شرطی که جراحی در سنین پایین انجام شود.

• در بزرگسالان، عمدتاً هدف بهبود زیبایی و کاهش دوبینی است.

خطرات و عوارض احتمالی
مانند هر عمل جراحی، جراحی انحراف چشم نیز ممکن است با عوارضی همراه باشد، هرچند نادر:

• قرمزی و التهاب موقت چشم

• عفونت

• دوبینی موقت یا پایدار

• اصلاح ناکافی یا بیش از حد انحراف

• در موارد نادر، آسیب به ساختارهای داخلی چشم